HH400 audiotoer online
De New Amsterdam Tour van de stichting Henry Hudson 400 is online gekomen. De wandeltour bestaat uit een kaart van Lower Manhattan en tien audio’s. Die kunnen beluisterd worden op een mobiele telefoon, of andere mobiel apparaat, op tien op de kaart aangegeven plaatsen in Lower Manhattan waar de Nederlandse invloed in New York nog zichtbaar is.
Die bleek niet via de later naar hem genoemde rivier te lopen, maar wat hij aantrof was ook niet slecht. Een ruime haven, zilte geuren van bijna ontelbare soorten vis en schaaldieren en een rijke flora en fauna aan beide zijden van de oevers. Ideaal voor landbouw en wat al niet meer.
De wandeling begint op het allerzuidelijkste puntje met de rug naar de stad toe. Je hebt dan zicht op de haven van New York, met Governor’s Island aan de linkerkant en Ellis Island en het Vrijheidbeeld meer rechts. De audio vertelt dat in 1609, toen Henry Hudson als eerste Europeaan, in dienst van de VOC, hoopte de doorgang naar China en Indië te vinden.
Manna hatta
In de eerste audio komt ook Eric Sanderson aan het woord van het Manna hatta project, een uitgebreid onderzoeksproject naar hoe Manhattan er uitzag op het moment dat Hudson de rivier opzeilde.
Dan gaat het naar het Nederland-monument aan het begin van Battery Park, gekeken vanuit de stad. De luisteraar wordt gevraagd uitgebreid de tijd te nemen om het monument te bekijken dat de Nederlandse regering in 1926 schonk aan de stad New York. Op het monument zijn graveures te zien van symbolen van Nieuw-Amsterdam.
De volgende stop is aan de overkant van de straat, voor huidige Museum of the Indian American. Hier stond eens Fort Amsterdam, dat de Nederlandse kolonisten destijds bouwden om zich te beschermen tegen aanvallen van de indianen. Russell Shorto, schrijver van de bestseller Island at the Center of the World, wijst in de audio-toer op de historische ironie van de plek van het museum.
Via verschillende locaties op Pearl Street komen we aan bij de kruising met Coenties Alley. Een belangrijke plek. Hier stond eens de City Tavern, de kroeg waar de boze kolonisten en de rechtsgeleerde Adriaen van der Donck samen kwamen en hun plannen bespraken voor een eigen stadsbestuur voor Nieuw Amsterdam, om zich af te zetten tegen de autoritaire Stuyvesant.
Geboortedatum
Van der Donck, die Leiden rechten had gestudeerd, ging terug naar Amsterdam om de zaak van de kolonisten te bepleiten bij de Staten-Generaal. Russell Shorto legt uit dat Van der Doncks missie succesvol was. Op 2 februari 1653 krijgt Nieuw Amsterdam stadsrechten en daarmee dus het recht om een eigen gemeenteraad in te stellen.
Voor Shorto is 2 februari 1653 de logische geboortedatum van New York: het verkrijgen van stadsrechten van Nieuw Amsterdam. Over het ‘officiële’ geboortejaar is vorig jaar onder historici veel debat geweest. Sommige beschouwen 1624, de aankomst van de eerste kolonisten als een logisch moment, anderen nemen liever 1626, de beroemde ´koop´ van Manhattan door Peter Minuit voor 60 gulden als geboortejaar. De wandeltoer eindigt bij de Federal Hall op Wall Street.
De New Amsterdam Tour is leuk om te volgen (voor de goede orde, ondergetekende heeft de toer nog niet daadwerkelijk met de audio op zijn hoofd gelopen maar weet exactly hoe die loopt) voor mensen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van Nieuw Amsterdam. In anderhalf uur tijd wordt de Nederlandse toerist of de first time visitor van New York goed bijgepraat over het prille, idyllische begin van New York.
Idyllisch?
Maar was het allemaal zo idyllisch? Vierden de kolonisten tóen religieuze vrijheid en tolerantie zoals dat nu wordt gevierd in New York? Was het niet bittere economische noodzaak om iedereen binnen te halen, inclusief slaven, om zo samen te overleven in de wildernis die Manhattan toen nog was?
Tijdens de hele audiotoer klinken er op de achtergrond zoete barokklanken op de achtergrond. Zo klonkt Amsterdam misschien in de zeventiende eeuw, maar zo klonk Nieuw Amsterdam aan het begin van de zeventiende eeuw zeker niet. De vaak dronken, ongeschoolde kolonisten kenden waarschijnlijk alleen het geluid van boeren, scheten, ruziënde mannen en kijvende vrouwen. Ook het geluid van drukke stadsgeluiden op de achtergrond doet een beetje onecht aan in een kolonie, een dorp meer van ongeveer vijfhonderd mensen.
De audiotoer schetst een idyllisch beeld van Nieuw Amsterdam en wat eruit is voortgekomen. Ze geeft je het gevoel alsof je door een museum loopt. Maar New York zou geen museum moeten zijn.
Maar misschien is dat het inmiddels al wel geworden.
Heeft u tips voor NLNY.nl? Laat het weten via: 
Reageer