Wie woonde waar in Nieuw Amsterdam?
Peter Ekamper is er bescheiden over, maar zijn interactieve kaart van Nieuw Amsterdam mag er zijn. De kaart toont wie waar woonde in Nieuw Amsterdam in 1660. Het is de eerste Nederlandse interactieve kaart van Nieuw Amsterdam die op internet is verschenen.
Op de kaart is te zien dat in Blok A op het eerste perceel de kroeg van Lodewijk Pos was gevestigd. Even verderop in hetzelfde blok A vertelt de kaart dat er op die plaats in 1655 een bloedbad plaatsvond waarbij indianen werden gedood. Ook de bezittingen van de dominees Megapolensis en Drisius zijn weergegeven. Via een knop New York 2007 Tax blocks (rechtsboven in de knoppenrij) is verder te zien hoe de huidige straten van New York lopen.
Ekamper is medewerker van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) dat onderzoek doet naar demografische ontwikkelingen. Hoewel hij zelf nooit in New York is geweest, raakte hij geïnteresseerd in Nieuw Amsterdam en zijn bewoners na lezing van Russell Shorto’s ‘The Island in the Center of the World’.
Castello-kaart
“Een goed boek”, vertelt hij op een zolderkamertje van het NIDI in Den Haag. “Mijn belangstelling werd speciaal gewekt doordat er geschreven werd dat er een volkstelling bestond. Daarnaast stond er ook de Castello-kaart. Deze kaart uit 1660 laat vrij gedetailleerd de gebouwen zien van Nieuw Amsterdam in die tijd. Het leek me interessant om de volkstelling te koppelen aan de kaart.”
(De Castello-kaart van Nieuw Amsterdam werd getekend in opdracht van het stadsbestuur. Doel was om de bestuuders van de West-Indische Compagnie ervan te overtuigen dat het goed ging met de Nederlandse handelsvestiging aan de Amerikaanse kust. De kaart verdween, maar dook begin twintigste eeuw op in Villa Castello bij Florence.)
Het koppelen van volkstellingen aan stadsplattegronden is precies waarmee Ekamper bezig is op zijn instituut. Voor zijn werk koppelde hij al volkstellingen en kadastrale kaarten aan elkaar van onder meer Leeuwarden, Goes en Woerden uit de negentiende eeuw.
MapInfo
Op eenzelfde manier ging Ekamper aan het werk met de Castello-kaart. Met speciale software, MapInfo, importeerde hij de Castello-kaart op een manier zodat die beschikbaar werd voor bewerking. Vervolgens zette hij maar liefst circa 1500 puntjes op de kaart om zo goed mogelijk de Castello-kaart te koppelen aan de huidige coördinaten van Manhattan. Daarna trok Ekamper lijnen om de percelen van Nieuw Amsterdam te begrenzen. Ekamper: “Al die puntjes zetten was inderdaad een vrij grote klus, maar met zo’n twintig uur was ik wel klaar.”
Het resultaat mag er zijn, laat Ekamper op de computer zien, waarbij hij zijn eigen kaart legt over Google Earth. Ekampers kaart komt redelijk goed overeen met het huidige stratenplan van Lower Manhattan, waar Nieuw Amsterdam was gevestigd.
Met het bepalen van de coördinaten was het eerste deel afgerond van het in kaart brengen van de bewoners van New York. Het tweede deel bestond uit het invoeren van de namen uit de volkstelling. Het origineel van die telling uit de zeventiende eeuw kon Ekamper tot zijn spijt niet raadplegen omdat die niet toegankelijk is.
Stokes-lijst
Daarom moest hij zich baseren op de lijst die Phelps Stokes begin twintigste eeuw samenstelde op basis van diezelfde volkstelling. “Er was het probleem dat de lijst alleen de eigenaren van de gebouwen meldde. Maar dat zei niet altijd alles. Eigenaren hadden misschien een vrouw en zes kinderen. Die stonden niet in de lijst. Ook inwonend personeel, vrij gebruikelijk in die tijd, stond niet op de lijst. Daarnaast werden andere panden ook weer verhuurd.”
Een ander probleem was dat er nadrukkelijk werd verteld dat de vertaling vanuit het zeventiende eeuwse Nederlands naar het Engels soms te wensen overliet. Namen bleken ook op verschillende wijze te worden gespeld. Maar na het nodige gepuzzel lukte het Ekamper toch de meeste mensen van de Stokes-lijst een woning toe te wijzen op de kaart.
In het kader van de viering van vierhonderd jaar New York heeft Ekamper de kaart niet speciaal gemaakt, al kwam het natuurlijk wel mooi uit. Reacties heeft Ekamper dan ook al wel gehad. “Een Amerikaan wil enkele huizen van de Castello-kaart in 3D namaken. Dat is leuk, maar ik denk dat het buiten het bestek van deze kaart valt.”
Heeft u tips voor NLNY.nl? Laat het weten via: 
Reageer