NLNY.nl

In 2009 is het vierhonderd jaar geleden dat de fundamenten werden gelegd voor wat later zou uitgroeien tot de grootste en meest diverse metropool ter wereld: New York. De Stichting Henry Hudson 400 wil volgend jaar uitgebreid stilstaan bij de ontdekking van de Hudson River. De stichting wil de banden tussen Amsterdam en New York (opnieuw) aanhalen. Een gesprek met voorzitter Gert Tetteroo.

In 2009 is het vierhonderd jaar geleden dat Henry Hudson de rivier opvoer die later naar hem is genoemd. De Engelse ontdekkingsreiziger in dienst van de VOC was de eerste Europeaan die zijn oog kon laten vallen op het eiland Manna hatta.

Hudson en zijn stuurman Robert Juet, die een logboek bijhield, waren onder de indruk van de baai waaraan het eiland lag. Juet schreef: ‘bij elke wind een erg goede haven’. Hudson zette voet aan wal en vond een land dat zich uitstekend leende voor ontginning. Hij trof er vriendelijke mensen, met wie handel te drijven viel: huiden, vellen, marters, vossen.

De haven, de rivier en het eiland konden volgens Hudson als steunpunt dienen voor toegang tot het continent. Toch keerde hij teleurgesteld terug naar Europa. Zijn doel, de doorgang vinden naar Indië en China, werd niet gerealiseerd.

Eindeloze mogelijkheden
”Maar de buzz over de prachtige haven met eindeloze mogelijkheden had Europa bereikt, de baai had net als Amsterdam een fantastische ligging”, vertelt Gert Tetteroo in zijn kantoor aan de Amsterdamse Weteringschans, tegenover het Rijksmuseum. Tetteroo is voorzitter van de Stichting Henry Hudson 400 die over twee jaar uitgebreid wil stilstaan bij de ontdekking van New York en de Hudson-rivier die naast de Mississippi als de belangrijkste waterweg van Amerika wordt beschouwd.

Het zou nog tot 1625 duren voordat Nieuw-Amsterdam gesticht werd, maar de eerste kolonisten vestigenden zich al snel na 1609 op het zuidelijke puntje van Manhattan. Zij modelleerden hun nederzetting naar het tolerante Amsterdam van de zeventiende eeuw, zoals de Amerikaanse schrijver Russell Shorto betoogt in zijn boek Nieuw Amsterdam, eiland in het hart van de wereld.

Dat boek is onder meer gebaseerd op het uitgebreide onderzoek van Charles Gehring, een historicus die voor zijn New Netherlands Project 12.000 overgebleven Nederlandse documenten onderzoekt en vertaalt in het Engels. Tetteroo: “Een paar maanden geleden was Gehring in Amsterdam. Toen vroeg ik hem of Shorto niet overdreef met zijn vergelijking tussen Amsterdam en New York. ‘Not at all’, antwoordde Gehring, ‘Amsterdam heeft een heel sterk stempel op de cultuur van de stad New York gezet’.”

Cohen en Bloomberg
Honderd jaar geleden, in 1909, werd Hudsons reis onder meer herdacht met de bouw van een replica van de Halve Maen, het schip waarmee de Engelsman in VOC-dienst de oceaan over vaarde. ”Nu willen we festivals en congressen organiseren aan beide kanten van de oceaan”, vertelt Tetteroo die al een paar jaar bezig is met het project. ”In 2003 kwam een kennis, Klaas Pater, naar me toe. Hij verzamelt landkaarten uit de vijftiende en zestiende eeuw en zei dat het in 2009 vierhonderd jaar geleden zou zijn dat Henry Hudson de New Yorkse baai en de rivier ontdekte.”

”Maar pas midden vorig jaar zijn we echt begonnen met de organisatie. Dat ging goed. We kregen een sterke ondersteuningsbrief van burgemeester Cohen en de provincie Noord-Holland trad als eerste sponsor toe. Ook met de staat New York werken wij samen. Het wachten was op de grote vis, de stad New York. Enkele weken geleden hebben we een brief gekregen van burgemeester Bloomberg. Met goed bericht: hij wil het evenement in 2009 groots gaan aanpakken.”

En dat betekent dat Amsterdam (31 juli tot en met 2 augustus) en New York (3 tot en met 6 september) in 2009 in het teken staan van Henry Hudson, met als centrale thema de mentaliteit van beide steden: stoer, eigenzinnig en ondernemend. Cultuur en historie, economie en toerisme en politiek en sociologie komen aan bod.

Zeiltocht
Door middel van optredens, congressen, lezingen en allerlei culturele activiteiten worden de banden tussen Amsterdam en New York aangehaald. Kunstenaars uit Amsterdam en New York zullen optreden. Het Museum of the Native American overweegt een expositie in Amsterdam over de eerste mensen die Hudson ontmoette op Manhattan: de Indianen. Het definitieve programma wordt op 1 september 2007 gepubliceerd.

Verbindend element tussen de twee festivals wordt een zeiltocht tussen Amsterdam en New York. Maar de oorspronkelijke route van Hudson wordt niet gevolgd, haast Tetteroo zich te zeggen. “Hudson vaarde op zijn beroemde derde ontdekkingsreis eerst naar de Noordelijke IJszee om zo de route naar de Oost te ontdekken. Maar hij kwam vast te zitten en het ijs en zette daarna koers richting het Westen. Je zou verwachten dat wij dezelfde route afleggen, maar dat duurt iets te lang. We varen gewoon rechtstreeks van Amsterdam naar New York, want mede dankzij Hudson is die route nu bekend.”

”Tijdens de zeiltocht, met een driemaster die een maand gaat duren, koppelen we twintig jongeren uit Nederland en twintig jongeren uit Amerika per thema aan elkaar. Je moet dan denken aan thema’s als muziek, dans, cultuur, politiek en geschiedenis. De bedoeling is dat de jongeren na aankomst in New York dan een performance geven. Hoe die eruit moet gaat zien? Geen idee. Dat is aan de jongeren. We vragen ze naar een visie op de toekomst van de twee steden in de 21ste eeuw.”

Rubrieken: NLNY400
Tags: